Goed wijn leren proeven 7: Houtrijping

Op wijncursussen leer je goed wijn proeven. Dat wil zeggen: je leert waar je op moet letten. Na wat oefenen kun je al snel een mooie proefnotitie maken. Als je blind proeft, ga je op zoek naar aanwijzingen: je krijgt dan een goed beeld van de wijn. Wat in het glas zit, moet dus op papier komen. Dat is handig voor wijnexamens en wedstrijden, maar ook als je wijnen wilt vergelijken.

In 8 weken bespreek ik  8 kenmerken die belangrijk zijn om een profiel samen te stellen. Het zijn aanwijzingen die je als een vineuze Bassie & Adriaan naast elkaar kunt leggen om de wijn te ontdekken. Na Zoet, Zuur, Stijl, Ras, Alcohol en Kleur is het deze week tijd voor: Hout

Er zijn maar een paar witte druiven die goed hout verdragen, zoals Chardonnay, Sémillon en Viognier. Er zijn er ook die vrijwel nooit hout hebben: Riesling, Pinot Blanc, Gewurztraminer, en Muscadet. Ook zijn er druiven die in een bepaald gebied wel hout krijgen en in andere niet. Proef je Sauvignon Blanc met hout? Dan kun je in Californië of Pessac-Léonan zitten, maar waarschijnlijk niet in Sancerre of Nieuw-Zeeland.

Heftige toast- en houtaroma’s duiden op het gebruik van nieuwe eikenhouten vaten: “nieuw hout”. Daar heeft de wijnmaker voor gekozen, met een reden. Het kan z’n topwijn zijn of het is onderdeel van z’n stijl. Als je ver weg wat hout proeft, kan het gebruikt hout zijn. Dit kan een betaalbaardere wijn betekenen, of de wijnmaker zoekt balans. Topwijnen uit de Rhône hebben vaak maar weinig en oud hout, dure Bordeaux’s hebben vaak veel nieuw hout. Buiten Europa geld voor rood nog wel eens: hoe duurder de wijn, hoe meer hout.

Grofweg zijn er twee soorten eikenhout: Frans en Amerikaans. Frans is wat meer ingetogen, vooral als het een paar jaar oud is. Het wordt overal ter wereld gebruikt, maar buiten Europa betekent het wel duurdere wijn. Amerikaans hout ruikt meer naar vanille en is herkenbaar. In Europa gebruiken vrijwel alleen Spanjaarden Amerikaans hout: denk aan de vanillegeur  van een oldschool Rioja, soms met een vleugje kokos als het zwaar getoaste vaten betreft.

In klassiek gemaakte wijnen is het hout vaak mooi geïntegreerd, het is één van de ingrediënten. In moderne wijnen ligt het er nog wel eens bovenop, vooral in de wat lagere prijsklassen. Je proeft wijn en je proeft daarnaast hout: Het is dan niet versmolten. Of nog erger: er zijn snippers of balken gebruikt. Yes, weer een aanwijzing erbij!

Volgende week: Tannines!