Herkomstbenaming op wijngebieden (deel 1)

Het zal even wennen worden, maar met de oogst van 2009 verschijnen nieuwe herkomstbenamingen op de wijnflessen afkomstig uit de Europese Unie. Vandaag had ik een fles rosé uit de Languedoc in mijn handen. Vin de Pays d’Oc zei ik nog tegen een klant, maar ‘Vin de Pays’ stond er niet meer op. Een Indication Géographique Protégée zegt het etiket voortaan. Mijn studieboeken gelijk maar toedeledokie in de prullenbak gemikt, want die zijn nu toch niet meer up-to-date. Dan maar alvast even oefenen op de IGP. De nieuwe etiketteringen binnen de EU is eens leuke reden om eens te kijken naar de geschiedenis van de herkomstbenaming..

Eerste herkomstbenaming
Het zijn de Portugezen die het eerste gemarkeerde wijngebied hebben bepaald. En dat hebben ze aan de Engelsen en Fransen te danken. Aangezien Frankrijk en Engeland bijna acht eeuwen in oorlog hebben geleefd, waren het de Engelsen die hun wijn elders (onder meer in Portugal) gingen halen. Om de wijn houdbaar te maken voor de bootreis naar Engeland, voegden de wijnboeren wijnalcohol toe. De port was geboren. Al snel domineerden de Engelsen de markt, tot ergernis van de Portugese koning. Hij stuurde zijn rechterhand, Marqués de Pombal, naar de Douro om orde op zaken te stellen. De markies markeerde hier uiteindelijk het gebied, waaruit druiven voor port gehaald mochten worden.

Marqués de Pombal
Op vakantie in Porto vorig jaar hoorde ik voor het eerst de naam ‘Marqués de Pombal’ voorbij komen bij de Porthuizen. Ze legden me daar uit dat het een adellijke titel was, die voor het eerst werd toegekend aan Sebastião José de Carvalho e Melo. President van Portugal, tussen 1750 en 1777. Melo, was geen lieverdje, maar kan wel gezien worden als de grondlegger van een solide economie in die tijd. Eén van zijn creaties was de ‘Companhia Geral da Agricultura e Vinhos do Alto Douro’ in 1756. Het overheidsbedrijf, dat toezicht ging houden op de handel en productie van Port en hierbij de grenzen voor het wijngebied Douro bepaalde. Hoewel in Chianti en Tokaji de grenzen al in 1716 en 1737 werden vastgelegd, was hier nooit officieel sprake van een appellatie. Marqués de Pombal, zoals Melo nog steeds in de volksmond genoemd wordt, was hiermee de eerste officiële grondlegger van de herkomstbenaming.