Voor de één is wijn en spijs combineren een wetenschap op zich, voor de ander niet. Ik behoor tot de laatste categorie. Het combineren van wijn met eten wordt door sommigen van mijn (ex)collega’s welhaast als een wetenschap gezien. Een stap te ver als je het mij vraagt.
Laat ik beginnen met een illusie uit de wereld te helpen. De ultieme wijn-spijscombinatie bestaat niet. Nu schop ik natuurlijk een hoop sommeliers tegen het zere been, die dagelijks hun uiterste best doen om die combinatie te vinden.
Een perfecte wijn-spijscombinatie is een toevalstreffer. Die kun je niet berekenen. Tijdens mijn loopbaan als sommelier kwam ik hier meerdere malen achter. Het succes van de combinatie is afhankelijk van factoren die je niet kunt bepalen. Atmosfeer, conditie van de wijn, stemming van de drinker, temperatuur, ja zelfs de stand van de maan is van invloed*. Natuurlijk, mooie combinaties zijn altijd te vinden. Maar niet zelden verving ik een wijn bij een gerecht omdat de combinatie na verloop van tijd minder bleek te worden. Een aanpassing in het gerecht, of van een enkel ingrediënt, of een verandering in de wijn (zeker als deze biologisch of biologisch-dynamisch geproduceerd was). Het maakt het werk ook leuk, want je moet altijd op je hoede blijven en altijd blijven proeven.
Veel van mij (ex)collega’s kunnen exact vertellen waarom een wijn bij een bepaald gerecht past. Kiezen de wijn bijna op wiskundige wijze. Ik kan dit niet half zo goed. Ik kies wijnen vaak op gevoel en intuïtie. Vaak blijkt mijn gevoel het goed te hebben (soms ook helemaal niet). Ik weet dan wel waarom het goed samen gaat, maar kan het vaak niet uitleggen.
Maar een ultieme combinatie? Nee. Die berust op toeval. Die reken je niet uit. En zal de volgende dag altijd minder zijn. Het is een momentopname. Het combineren van wijn en eten is leuk, heel leuk, en blijft ons wijnfreaks tot in den treure bezighouden. En juist omdat die ultieme combinatie niet te berekenen is, blijft het zoeken ernaar zo boeiend.
Het is een gevoel. Net zoals wijn (en eten) een beleving is. Elke dag weer. Elke dag anders. Wat een beroep!
*Boekentip: When wine tastes best van Maria Thun
Wijn Spijs Krijs
Wijn / spijs (een suf begrippenpaar) tot wetenschap degraderen is een typische wijnmietjes eigenschap.
De wetenschap houdt zich o.a. bezig met het ontwikkelen van massavernietigingswapens, medicijnen tegen enge ziektes, enz. Wijn bij je eten uitzoeken hoort niet in dit rijtje thuis.
Jeroen Margés
You said it Jeroen!! Hoewel
You said it Jeroen!!
Hoewel het de stempel wetenschap niet mag hebben blijft, zoals mijn muziekleraar altijd zei: "Een natte vinger in het timmermansoog"
grts Peter
http://www.worldofbubbles.nl
Marjolein
Helemaal mee eens! Leuk artikel!
Nu ben ik helemaal niet een op en top wijnkenner....maar een mooi voorbeeld...Op vakantie heb je een lekker wijntje...je neemt een hele doos mee...en thuis smaakt hij minder lekker...gewoon, omdat de sfeer anders is!
Oke, dat gaat niet over de combinatie van wijn en spijs, maar toch!
Gr. Marjolein
Wetenschap of gevoel
Grappig! Persoonlijk vind ik het toch veel knapper als je de wetenschap op gevoel weet te benaderen. Rekenen kan iedereen leren! Moet je nagaan hoe de combinaties gaan worden als je de wetenschap met jou gevoel zou combineren!! Dan ben je de god in wijnland P. Kim
Rekenen kán iedereen leren...
...maar trompet spelen ook! (elk gezond mens dan, ff afkloppen). Waarmee ik direct mijn punt wil maken: dat niet iedereen het doet! Het lijkt me een stuk makkelijker om 'op gevoel' (wat verstaan we hier nou onder?) te proeven en de combinatie dan 'richting het gerecht te praten'. In mijn ogen (of moet ik zeggen mond?) kunnen alleen de meest ervaren proevers dit beredeneren, omdat zij smaakprofielen voor de geest kunnen halen zonder het product te proeven.
Waar ik persoonlijk een groot voorstander van ben is om kook/wijn/proeflessen in het middelbaar onderwijs te integreren, bijvoorbeeld in een vakkenpakket met scheikunde en biologie. Moet je eens kijken hoe hard de culinaire wereld er dan in pak 'm beet 10 jaar tijd op vooruit zal gaan! Wie weet komen we ooit zover! :D
Groet Valentijn
Ik denk dat je de strekking
Ik denk dat je de strekking van het verhaal een beetje uit zijn verband trekt. het gaat erom dat de ultieme combinatie niet valt te berekenen. En wat jij zegt klopt maar voor 50%. Ik kan prima het smaakprofiel van een gerecht in mijn hoofd halen, maar de nuances en details die de chef aanbrengt kun je niet voorzien en daar kun je uit je hoofd niet op anticiperen. Met andere woorden, een goede combinatie kun je prima berekenen, een ultieme combinatie niet.
Vooropgesteld: het moet draaien om genieten en soms kun je zover doordraven over een goede combinatie dat het genieten er bij in schiet. Gevoel, beleving, genieten.
Je opmerking: "op gevoel proeven en dan de wijn naar het gerecht praten" kan ik ook niet plaatsen. Ik denk dat juist op gevoel een combinatie vinden een teken is van een goede proever. Dat gevoel moet je namelijk eerst ontwikkelen (door veel te proeven). Een combinatie berekenen doe je zonder gevoel en dus maak je een combinatie 'op papier'.
Ik merk dat je een voorstander bent van een wetenschappelijke benadering van wijn en spijs. Een prima benadering, maar houd dat alsjeblieft buiten de restaurants, dan gaat de lol er goed af. Geniet, eet en drink wat je lekker vindt. Doe niet te moeilijk.
Niet aan tafel!
Geheel met je eens dat mijn benadering afschuwelijk theoretisch is. Geen gast die erom maalt aan tafel inderdaad, of het moet wel een volslagen wijn-spijs freak zijn. Maar dat wil niet zeggen dat er áchter de schermen niet zoveel werk van mag worden gemaakt, naar mijn mening.
Het is de Kunst de gast in extase te brengen met een combinatie van eten, wijn, ambiance, gastvrijheid en ongetwijfeld nog meer zaken. Het jammere is dat er (in Nederland, maar ik denk ook wel daarbuiten) het culinaire quotiënt van de aardappel het gemiddelde is, en dat zo weinig mensen echt bewust proeven; in contact staan met hun (geur- en smaak)zintuig(en). Terwijl dit helemaal geen 'sport' of 'spelletje' hoeft te zijn, maar ook gewoon een onderbewust genoegen waardoor het totale restaurantbezoek als nog mooier ervaren wordt (naast bijv. entertainment, of gewoon goed gezelschap). Dat het mogelijk is zo'n eetcultuur te hebben bewijzen (in mijn ogen) de Belgen, die met minder inwoners meer sterrenrestaurants bezitten, en toch als nagenoege Bourgondiërs van hun maaltijd genieten, zoals jij het ongetwijfeld ook bedoeld! :)
Daarom ook mijn opmerking om de Nederlandse jeugd (waar ik zelf amper van los ben geweekt, laat dat duidelijk zijn!) wat culinaire bagage mee te geven via de scholen, want van de ouders hoeven we ben ik bang toch niet teveel te verwachten, getuige de stijgende percentages rondom overgewicht de laatste tijd...
Groet Valentijn
Dat lijkt me een betere
Dat lijkt me een betere strekking, ben het hier helemaal met je eens! Dank voor je reacties.
Groeten, Peter
Ik vergat mijn naam bij mijn
Ik vergat mijn naam bij mijn reply, excuses!
Groeten, Peter
Het moet ook gewaagd!
Dank voor jullie reactie! Het bewuste doel van de column is ook om deze discussie op gang te helpen.
Thijs, leuk dat je mee leest!
Groeten, Peter
vakbekwaam
Beste Thijs, vakbekwaamheid wordt je door anderen toegedicht, nooit door jezelf.
Hmm beetje kortzichtig...
...want het is echt een wetenschap hé. Chemische verbindingen en eigenschappen van/tussen gerechten en wijnen vormen namelijk de basis. Oké, de onberekenbare factor blijft altijd, in de subjectiviteit van de proever, maar niet voor niets proeven de betere restaurants hun combinaties altijd met meerdere mensen, ook tussentijds! Bij wijnarrangement-wijnen worden als het goed is alle flessen voorgeproefd (om fouten eruit te halen), en iedere gast dezelfde combinatie te kunnen geven. Toegegeven, bij á la carte wijnen is dit niet mogelijk, maar in mijn optiek moet de gast dan ook niet rekenen op een perfecte combinatie.
Laten we ook niet vergeten dat deze wetenschap nog maar in de kinderschoenen staat in vergelijking tot hoe ons zicht en gehoor al veel langer onderzocht wordt.
En last but not least: ik denk dat vroeg of laat de 'tussen de oren factor' ook meegenomen moet/gaat worden in al deze onderzoeken. De meeste mensen kunnen een aantal bekende smaken (zoals vanille, of een aardbei) klakkeloos 'proeven' door er geconcentreerd aan te denken! Hoe verklaar je dit, het is puur mentaal! Maar het is voor mij het bewijs dat smaak beïnvloedt kan worden door andere zintuigen en emoties. Als we in staat zijn deze dingen zo goed mogelijk af te stemmen (bijvoorbeeld door een muziekkeuze, de verlichting en/of een detail als de tast van het bestek in een restaurant!), dan zou de 'beste' wijn-spijscombinatie nog beter benaderd kunnen worden.
Groet Valentijn
Lang leve de persoonlijke voorkeur!
Leuk stukje, vakbekwaam zoals ik zelf ben vindt ik het uiteraard gewaagd. Groeten (ex)collega Thijs.
Plaats een nieuwe reactie