Wijnkelder van Schloss Johannisberg

In het Duitse Rheingaugebied ligt, tegen een bergflank met verscheidene terrassen, het wijndomein Schloss Johannisberg. Zijn rijke geschiedenis gaat terug tot keizer Karel, die op deze berg de eerste wijnstokken liet planten. In 1100 bouwden Benedictijnse monniken hier het eerste klooster in de Rheingau. Dertig jaar later werd een Romaanse basiliek ingewijd ter ere van Johannes de Doper. Dat was het moment dat de berg, het klooster en het gebied de naam Johannisberg kregen.

Cadeautje voor keizer en prins
Het was de Prins-Abt van Fulda, Konstantin von Buttlar, die in 1716 het klooster kocht. Hij haalde het gebouw neer, met uitzondering van de kerk en de oude kelder, en liet er een kasteel bouwen. De grote kelder werd in 1721 voltooid. Schloss Johannisberg kende sinds 1802 verschillende eigenaren waaronder de Prins van Oranje en Napoleon. Op het Venetiaans Congres werd het landgoed geschonken aan aan keizer Frans I. Ook staatskanselier Clemens Wenzeslaus Lothar Prins von Metternich-Winneburg kreeg het domein cadeau, in 1816, maar niet zonder voorwaarden. Hij moest beloven een tiende van de oogst te schenken aan de wettelijke erfgenamen: de Oostenrijkse keizerlijke familie. Tot op de dag van vandaag is dat het geval.
Het had overigens niet veel gescheeld of Schloss Johannisberg had niet meer bestaan. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden de gebouwen namelijk door hevige bombardementen bijna volledig vernietigd. We hebben het aan Paul Alfons Prins von Metternich-Winneburg te danken dat het slot in volle glorie herrees. Sinds zijn overlijden is Schloss Johannisberg in handen van zijn weduwe.

Riesling-archief
In de kelders, die een totale lengte hebben van 250 meter en een capaciteit van 750.000 liter wijn, rijpen de wijnen in eikenhouten vaten. In de ondergrondse schatkamer, die circa negenhonderd jaar oud is, ligt het meest omvangrijke Riesling-archief ter wereld. Ongeveer 12.000 flessen uit de beste wijnjaren, beginnende bij 1748, zijn in deze kelder ondergebracht. De schatkamer is overigens voorbehouden aan echte schatten. Om de dertig jaar worden de flessen die hier zijn opgeslagen voorzichtig herkurkt. Als de kwaliteit niet langer voldoende is, wordt de fles uit de schatkamer verwijderd.