Zoet voor koning en keizer

Verleidelijke wijn: dan denk ik gelijk maar aan één soort. Het soort waar je me voor mag wakker maken. En hoe exotischer, hoe meer kans je hebt dat je niet eens hoéft te wekken. Ik spring klaarwakker mijn bed uit voor zoete wijnen, ook wel dessertwijnen genoemd. Gekke naam eigenlijk, want ze zijn soms lekkerder zonder dessert. Wat voorbeelden nodig? Duitse Eiswein, Franse Sauternes, Oostenrijkse Ausbruch, Spaanse Moscatel, Malmsey van Madeira, Commandaria van Cyprus, Late Harvest uit Australië... en zo kan ik nog wel even doorgaan.

Goed gezelschap
Met die zoete voorkeur bevind ik me in uitstekend gezelschap. In het gezelschap van tsaren en keizers en een groot deel van onze rijke voorvaderen.
Aan het Russische en Oostenrijkse hof werd graag een glas Tokaji Aszu gedronken, de zoete nectar uit Hongarije. Deze wijn wordt niet voor niets vinum regum, rex vinorum, oftewel ‘wijn der koningen, koning van de wijnen’, genoemd. Die uitspraak kwam van Franse koning Lodewijk XV, die Madame de Pompadour een glaasje Tokaji aanbood.

Liefhebber van zoet
Napoleon was ook een liefhebber van zoet. De ex-keizer kreeg in zijn ballingsoord St. Helena iedere maand dertig flessen Vin de Constance, één voor iedere dag. Deze Zuid-Afrikaanse wijn van het landgoed Constantia was in de 19e eeuw ook favoriet bij Otto von Bismarck. Overigens dronk alleen Napoleon van de Constantia; zijn tafelgenoten kregen iets goedkopers.

Aan de wieg van zoet
In vorige eeuwen waren meer wijnen zoet dan nu. Aan de wieg van veel zoete wijn stonden Hollanders. Hollandse wijnhandelaren lieten in de 17e eeuw in het achterland van Bordeaux speciaal wijngaarden aanplanten voor Monbazillac, een zoete wijn die lijkt op de beroemde Sauternes (en een stuk goedkoper is).
Monbazillac was op een gegeven moment zo met Holland verweven, dat etiketten zelfs het kwaliteitskeurmerk 'Marque Hollandaise' kregen. In het Château de Monbazillac vind je nog flessen met deze aanduiding, daterend van het begin van de 20ste eeuw.

De opmerking over Napoleon komt uit 'Wat dronk de keizer eigenlijk', Patrick M.A. Buch, 2008.