Zuid-Afrikaanse wijn? Lekker heftig!

Ze zit al op me te wachten in Café Luxembourg in Amsterdam: de Zuid-Afrikaanse Annette Badenhorst, manager van het Nederlandse kantoor van de organisatie Wines of South Africa (WOSA). In 2007 kwam zij naar Amsterdam, en in oktober 2009 begon ze voor WOSA. "Ik wil heel graag laten zien wat Zuid-Afrika te bieden heeft aan wijn. Ik merkte dat daar in Nederland niet heel veel over bekend was. Alleen al informatie geven is dus heel belangrijk."

Wijntrends in Zuid-Afrika
Wat gebeurt er op dit moment in Zuid-Afrika op wijngebied? "Wat ik zelf spannend vind, zijn de Bordeauxblends. Dat is een echte trend in Zuid-Afrika. Ook bij de witte wijnen zie je leuke dingen, zoals de Sauvignon Blancs uit koelere streken als Elgin en de Hemel-en-Aarde Vallei. Verder worden tegenwoordig langs de westkust ten noorden van Constantia en Stellenbosch ook veel druiven aangeplant. Daar is een groot verschil in dag- en nachttemperatuur, wat interessante wijnen oplevert. Een andere mooie trend is dat de jonge generatie vooral met liefde wijn wil maken. Ze richt zich op kwaliteit en niet in eerste instantie op geld verdienen."

Kruidige wijn door fynbos
Behalve de groeiende focus op kwaliteit is natuurbeheer ook van groot belang. Zo is er veel aandacht voor het behoud van fynbos, de typische vegetatie van de Westkaap, die uit heel veel verschillende plantensoorten bestaat. "De diversiteit is stunning. En fynbos heeft een duidelijke invloed op wijngaarden; er is een biologische harmonie tussen die twee. Veel van onze wijnen zijn heel kruidig en dat zou heel goed door het fynbos kunnen komen."

Biologisch en fair trade
Dankzij het gunstige en gelijkmatige klimaat is biologische wijnbouw in Zuid-Afrika tamelijk vanzelfsprekend. "Zuid-Afrika is trendsetter op het gebied van regulering en biodiversiteit, en heeft bovendien de meeste fair tradewijndomeinen ter wereld. Daar hoort ook bij dat een wijndomein aandacht besteedt aan opleiding en sociale situatie van zwarte medewerkers", vertelt Annette.

Heftige wijnen
We willen tot slot natuurlijk graag weten wat Annette zelf met wijn heeft. Ze lacht. In Zuid-Afrika kun je niet veel wijnen krijgen uit andere landen. Pas in New York ging ik breder proeven; daar heb je wijnwinkels met enórme assortimenten. Ook hier in Amsterdam doe ik mee aan een maandelijkse proeverij om op de hoogte te blijven. Ik had een tijdlang een Italiaanse periode – die wijnen hebben dezelfde heftigheid als Zuid-Afrikaanse – en ik ben dol op Spaans. Maar Zuid-Afrika blijft favoriet!"

Amsterdam
Het begon eigenlijk allemaal in New York, waar Annette heen ging voor een baan bij een reclamebureau. Na 9/11 raakte ze die baan echter kwijt. Gelukkig vond Annette nieuw werk bij Cape Classics: een bedrijf dat Zuid-Afrikaanse wijnen exporteert naar de VS. Zo belandde ze in de wereld van de wijn. Na bijna drie jaar in New York ging ze terug naar Zuid-Afrika, naar het hoofdkantoor van Cape Classics in Stellenbosch. "Ik deed het kantoormanagement, leidde het team en werkte met de 25 wijnhuizen die Cape Classics beheerde. Die hoorden tot de beste van Zuid-Afrika, zoals Klein Constantia en Rustenberg." Eenmaal in Nederland ging ze voor drie Zuid-Afrikaanse wijnhuizen werken, die ze helpt bij hun Europese marketing. In 2009 stapte ze over naar WOSA.

Informatie geven
Behalve veel informatie over Zuid-Afrikaanse wijn verspreiden – bijvoorbeeld op By the Grape en in een bijlage bij het lentenummer van Perswijn – organiseert WOSA deze zomer rond het voetbal een spannende wedstrijd: de Sommelier World Cup. "In verschillende landen, waaronder Nederland, is er een wedstrijd voor sommeliers; komende zomer strijden de winnaars in Zuid-Afrika om de titel van wereldkampioen."

Biologische wijnbouw
Annette: "Er is gewoon niet veel nodig aan bestrijdingsmiddelen. 95 procent van de wijngaarden is gecertificeerd biologisch, wat betekent dat ze jaarlijks gecontroleerd worden. In de Zuid-Afrikaanse wijnwereld is nog niet zo lang geleden een nieuw systeem ingevoerd: de Integrated Production of Wine (IPW). Wil een producent het IPW-zegel krijgen, dan moet het hele productieproces van zijn wijn (van wijngaardbeheer tot en met de verpakking) aan bepaalde eisen voldoen."

Zwarte medewerkers
Ook WOSA doet het nodige voor zwarte Zuid-Afrikanen. "We werken samen met black owned brands en bieden ze ondersteuning, bijvoorbeeld op beurzen. Ook doen we veel aan opleidingen voor bijvoorbeeld obers en sommeliers, maar ook voor wijnmakers."
Het waren Nederlanders die in Zuid-Afrika de wijnindustrie opzetten. Daarna kwamen de Engelsen, Fransen, Duitsers et cetera: de hele industrie was zo wit als wat. "De universiteit van Stellenbosch bood op een gegeven moment wijnbouw als studie aan, maar in het Afrikaans. De taal was en is dus nog steeds een probleem voor zwarte studenten. Er zijn nu ongeveer twintig gekwalificeerde zwarte wijnmakers. Het is een langzaam proces. Ook de overheid bemoeit zich ermee. Ze beoordeelt wijnbedrijven op wat ze doen voor zwarten; niet alleen in de zin van mensen in dienst hebben, maar vooral op het gebied van het stimuleren van mede-eigenaarschap."