Portugal

Snelcursus Portugal
Belangrijkste druivenrassen wit: alvarinho, gouveio, arinto, antão vaz en vele, vele andere
Belangrijkste druivenrassen rood: baga, touriga nacional, castelão en vele, vele andere
Wijngaardareaal: 248.000 hectare
Belangrijkste gebieden: Douro, Vinho Verde, Dão, Alentejo 

Portugal kennen we in Nederland vooral als leverancier van port. Maar let op: de ‘gewone’ wijnen, dus niet versterkt, zijn enorm in opkomst! Belangrijkste troef van Portugal is de grote diversiteit aan inheemse druiven. Hier tref je geen chardonnay en cabernet sauvignon, maar alvarinho, baga, touriga nacional en arinto, om er maar een paar te noemen. En zelfs in de Douro, het gebied van de port shippers, is de rode onversterkte wijn bezig aan een belangrijke opmars. Van die vele inheemse druivenrassen worden vooral blends gemaakt, zodat de karakteristieken van de verschillende druiven elkaar kunnen aanvullen en verbeteren.

Klimaat en bodem
Graniet en leisteen, dat vormt de ondergrond voor de wijnstokken van Portugal. Het Iberisch schiereiland is geologisch heel oud, en deze oude bodems zijn van groot belang voor de Portugese wijnbouw. Het klimaat in Portugal wordt enerzijds bepaald door de Atlantische oceaan, anderzijds ook door de Middellandse Zee en de bergmassieven die het land omringen. Zo is het in het noorden, in de Vinho Verde, koel en nat, terwijl de Alentejo, zuidoostelijk van Lissabon, heet en droog is.

Geschiedenis
Wijnbouw is oud in Portugal; al 800 jaar voor het begin van onze jaartelling introduceerden de Feniciërs de wijnstok in het zuiden, bij Cadiz. Export van Portugese wijn kwam goed op gang in de 17e eeuw, dankzij de oorlogen die Engeland met Frankrijk voerde. Ook de Nederlanders wisten het land in de 17e eeuw te vinden, en samen met de Engelsen zijn zij verantwoordelijk voor de uitbouw van de porthandel. In de 19e eeuw beleefde de Portugese export een bloeiperiode. Wijnen als Lisbon Hock (witte wijnen die leken op Riesling) waren onder andere in Engeland geliefd. Na de Eerste Wereldoorlog viel het land echter ten prooi aan binnenlandse politieke problemen, die pas ten einde kwamen met de val van de dictator Salazar. Na de toetreding tot de EU, toen Portugal ook politiek in rustiger vaarwater was gekomen, is wijnbouw voor de export weer opgekomen.

Portugal nu
De wijnbouw is verspreid over het hele land: in het noorden de vinho verde, met lichte witte wijnen op basis van onder andere alvarinho. (Ook rode vinho verde bestaat, maar die wordt vooral lokaal opgedronken.)
Zuidelijker volgt de Douro, met port en krachtige rode tafelwijnen. Daaronder liggen Dão en Bairrada, waar zowel rood als wit vandaan komt. Rondom Lissabon treffen we vanouds ook diverse gebieden waar zoete wijnen gemaakt worden. In de Alentejo, vroeger de graanschuur van Portugal, ontstaan de laatste jaren veel nieuwe ondernemingen. Dit is absoluut een gebied om in de gaten te houden.
Het uiterste zuiden tenslotte kent wel wijnbouw, maar de productie daarvan wordt voor het grootste deel opgedronken door de toeristen aan de Algarve!
Tot Portugal horen ook Madeira en de eilandengroep de Azoren. Op beide wordt wijn gemaakt. Bekend is madera, een versterkte wijn met karakteristieke hoge zuren.