Riesling

Zonder de karakteristieken van riesling te verliezen. Wat dat betreft, lijkt de druif veel meer op cabernet sauvignon dan op chardonnay. Helaas heeft de reputatie van riesling geleden onder de trends van hogere alcoholpercentages en dito houtgebruik. Ook sloot de Duitse stijl (én gemiddelde kwaliteit) lange tijd niet aan bij de veranderende consumentenvoorkeur. En ten slotte hebben allerlei andere druiven, die zich ten onrechte ook riesling noemen, het beeld van wat riesling nu eigenlijk voorstelt enorm vertroebeld.

Welschriesling, ook wel laski, olasz rizling en riesling Italico genoemd, is een druivenras dat niet eens verwant is aan de Duitse riesling (Rhein riesling). De enige overeenkomst is dat ze beide licht geparfumeerde, (half)droge wijnen voortbrengen met een relatief hoge zuurgraad. Maar daar houdt de vergelijking dan ook helemaal op.

Smaak en geur

Rieslings aroma loopt uiteen van bloemig, rinse groene appels, citroen en natte steen tot rijper fruit en honing. Australische rieslings hebben vaak een opwekkende limoengeur. Riesling is er in alle stijlen: van strak droog tot zéér zoet. De heel zoete rieslings worden gemaakt met de hulp van de schimmel Botrytis Cinerea of door ze pas te oogsten als het vriest dat het kraakt. Het water in de druiven is dan bevroren en blijft achter in de pers. Eiswein (of Icewine) komt vooral voor in Duitsland, Oostenrijk en Canada.

Net zoals een topkwaliteit Bordeaux heeft ook een topkwaliteit riesling een aantal jaren nodig om op dronk te komen. De bleekgele kleur verandert dan langzaam in de typische, strogele tint. En het aroma ontwikkelt zich tegelijkertijd in een bouquet dat de Fransen gout de pétrol noemen. Dat is dezelfde geur die je ruikt op benzinestations. Hoe warmer het klimaat, hoe sneller riesling dat kerosine-bouquet ontwikkelt. Rieslings uit de warmere gebieden in Australië ontwikkelen het soms al na een paar jaar, terwijl de kerosinegeur in Duitsland, Oostenrijk en Elzas echt een teken van leeftijd is.

Riesling heeft van zichzelf zo veel aroma en structuur, dat de extra smaak van nieuw hout overbodig is. Sterker nog: eiken doet afbreuk aan de zuivere en delicate smaak van riesling.

Riesling kent meer dan andere druivenrassen grote verschillen in alcoholgehalte. De klassieke Duitse Kabinetts, Spätleses en diverse Ausleses halen vaak de 8 procent niet, terwijl de droge stijlen 12 tot 13 procent hebben.

Andere rieslingbolwerken

In de Elzas, net over de Rijn aan de andere kant van het zuidelijke Duitse wijngebied Baden, is riesling de meest gerespecteerde druif. In vergelijking met de Duitse rieslings krijgen ze in de Elzas meer zon en warmte. Omdat men in de Elzas een droge stijl probeert te maken, liggen de alcoholgehaltes hier met 13 of 14 procent gemiddeld hoger.

Een ander riesling bolwerk in Europa is de Wachau in Oostenrijk. Hier, aan de oevers van de Donau, worden misschien wel de meest verfijnde, meest pure rieslings ter wereld geproduceerd, qua stijl een combinatie van de krachtige Elzas met de geparfumeerde Duitse riesling. Men maakt drie kwaliteiten droge wijn op basis van de rijpheid van de druiven: steinfeder (de lichtste), federspiel en de meest geconcentreerde, smaragd.

In Australië werd tot riesling voor kort nog wel aangeduid als Rhine riesling. Nu zie je steeds vaker gewoon riesling op het etiket staan. Vooral in Zuid-Australië in de Eden en Clare Valleys is deze druif veel aangeplant. Net zoals met meer varianten uit de Nieuwe Wereld laten de Australische rieslings ook hier meer fruit zien, zoals limoen.

In de Noord-Amerikaanse staten Oregon en Washington State wordt een wat rokerige stijl geproduceerd en de Johannisberg Riesling uit Californië is weer helemaal in. Daarvan werden overigens voornamelijk zeer zoete varianten gemaakt (special (select) late harvest) met meer body en alcohol en minder zuren dan de Duitse zoete rieslings.

Een Duitse riesling met zijn frisse smaak en lage alcoholgehalte is een uitstekende aperitiefwijn. Let er wel op dat een goedkope Duitse riesling jong moet worden gedronken. Betere kwaliteiten zoals de hier afgebeelde classic kunnen zoals gezegd uitstekend ouderen. De droge en halfzoete stijlen passen prima bij de oosterse keuken en licht kruidige gerechten. Maar nogmaals: een licht gekoelde riesling op een mooie zomermiddag is goddelijk.