Herkomstbenaming op wijn (deel 2)

In herkomstbenaming op wijn deel 1 vertelde ik over de allereerste geografisch gemarkeerde afbakening voor wijn in 1756; de Dourovallei in Portugal. In het Italiaanse Chiantigebied was echter al in 1716 sprake van een geografische afbakening. Hoewel de geografische afbakening in Chianti in die tijd nooit officieel werd geregistreerd en dus officieel ook niet als eerste de boeken in is gegaan, heeft het afbakenen van wijngebieden in deze tijd wel een belangrijke rol gespeeld in het ontstaan van het huidige Italiaanse systeem voor herkomstbenamingen.

 

Cosimo III de Medici
Cosimo was groothertog van Toscane tussen 1670 en 1723. Cosimo was een uitvreter! Maar wel een uitvreter met verregaande interesse in de classificatie van planten. Daarnaast was Cosimo wijnliefhebber. Liefhebber van Chianti met name. Het was dan ook deze groothertog die de opdracht uitvaardigde om het Chiantigebied af te bakenen in 1716 met Sangiovese als enig toegestaan druivenras. Het afgebakende gedeelte besloeg slechts een deel van het huidige ‘Chianti Classico’-gebied, zoals we dat nu kennen. Toch is hier een begin gemaakt met de geografisch gemarkeerde wijngebieden van Italië.

 

Eerste DOC
Ondanks dat Cosimo het eerste geniale brein was dat een wijngebied liet afbakenen, kun je misschien toch stellen dat het Cosimo’s ‘uitvretersmentaliteit’ is geweest waardoor de Portugees Marquès de Pombal in 1777 met de eer is gaan strijken als stichter van het eerste geografisch afgebakende herkomstgebied voor wijn. Uiteindelijk heeft het lange tijd geduurd voordat de Italiaanse wijnen een gedegen herkomstbenaming kregen. In 1963 werd het systeem van ‘Denominazione di Origine Controllata’ dan eindelijk opgericht. Dit zou de herkomst van kwaliteitswijnen gaan garanderen. Het was afgeleid uit het Frans, waar baron Le Roy de Boiseaumarié in 1923 het kwaliteitssysteem Appellation d'Origine Contrôlée inmiddels ontwikkeld had voor wijnen in en rondom Châteauneuf-du-Pape. Vernaccia di San Gimignano was uiteindelijk de eerste wijn die in 1966 de DOC-status kreeg toebedeeld. Inmiddels zijn er 320 DOC’s in Italië. Interessanter wordt later de DOCG status (G staat voor Garantita), die in 1992 zijn intrede doet. Dit is dan ein-de-lijk de status voor de écht superieure wijnen van Italië. Of toch niet? De discussies laaien op, aangezien vele wijnen niet de status krijgen toebedeeld die ze volgens menig kenner zouden moeten krijgen.

 

DOC-mentaliteit
In navolging van Cosimo is het Italië nooit écht gelukt om een objectief en allesomvattend systeem in het leven te roepen. Er heeft altijd onvrede bestaan over het huidige systeem. Het zou teveel op traditionele methoden zijn gebaseerd, waardoor moderne producenten (zoals de Super Tuscans) met de classificatie van hun wijnen in de moeilijkheden konden komen. Daarnaast bleven sommige wijnen zoals de Amarone geheel onterecht steken in de DOC-status.

 

Afgelopen april werden dan uiteindelijk toch een aantal DOC’s geüpgraded tot DOCG. Nou ja een aantal… Volgens het Italiaanse ministerie van landbouw hebben inmiddels 48 gebieden de status van DOCG gekregen. Iets teveel van het goede lijkt me als je praat over ‘superieur’. Ik noem het de DOC-mentaliteit; verwijzend naar ons eigen J.P… Waar oud-premier Balkenende met zijn VOC-mentaliteit alle kritiek op de hals haalde om over grenzen heen te kijken, is Italië ook in de ban van grenzen. Maar dan omgekeerd. Ze creëren alleen nieuwe grenzen! Alle afbakeningen zorgen voor een overkill dat steeds moeilijker te volgen is. Bovendien heb ik het idee dat het systeem nog steeds niet alomvattend is. Denk aan Vin Santo bijvoorbeeld. Geen DOCG waardig? Of komt dat dan weer door de niet af te bakenen herkomst? Hoe dan ook, Italië en herkomstbenamingen zal waarschijnlijk nooit een gelukkig huwelijk worden. Zeker niet in ogenschouw nemend dat straks ook nog eens de Europese wetgeving, met benamingen als IGP en DOP (P staat voor Protetta) op alle etiketten moeten gaan verschijnen. Ik heb er een hard hoofd in.

Reacties

Wees de eerste om te reageren...

Laat een reactie achter
* Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.
* Verplichte velden