Pinotage. Waar heen nu?

Pinotage. Waar heen nu?

Sinds professor Abraham Izak Perold in 1925 de variëteiten Hermitage ( = Cinsault ) en Pinot Noir kruiste en slechts vier zaadjes in zijn eigen tuin plantte, zijn de tijden voor Pinotage sterk veranderd.

Er zijn tal van patriottistische redenen om Pinotage, Zuid-Afrika ’s trotse eigen druivensoort, te commercialiseren. Maar wat zijn de praktische redenen?

Sinds professor Abraham Izak Perold in 1925 de variëteiten Hermitage ( = Cinsault ) en Pinot Noir kruiste en slechts vier zaadjes in zijn eigen tuin plantte, zijn de tijden voor Pinotage sterk veranderd. De hieruit gegroeide wijngaard werd in 1935 op onderstokken van Richter 99 en 57 geënt omdat de vorige planten met virussen werden besmet en deze moesten worden vernietigd. En zo werd Pinotage geboren.

Er wordt algemeen aangenomen dat de eerste experimentele wijngaard van Pinotage op Elsenburg was gevestigd, aangezien toenmalig docent C.T. de Waal de eerste Pinotage in 1941 in kleine vaten had bereid.

De eerste commerciële aanplantingen van Pinotage volgden in 1943 op de plaats Myrtle Grove, nabij Sir Lowry’s Pass. Doch was dit echter maar eerst in 1959 en 1961 dat de wijnplaatsen Bellevue en Kanonkop respectievelijk de zeer gewaardeerde Generaal Smuts Trofee voor hun Pinotage in de wacht sleepten tijdens de SA Jongwynskou. Deze beide erkenningen waren ertoe de aanleiding, dat tal van wijnmakers dit druivenras als een ernstige speler binnen het Zuid-Afrikaans wijngebeuren gingen aanzien. De toen genaamde wijnholding, Stellenbosch Farmers’ Winery - nu deel uitmakend van Distell - zwaaide in 1961 als fiere producent de plak met een rode wijn die voor het eerst de naam Pinotage op het etiket meekreeg : het oogstjaar 1959 van Bellevue werd onder de naam Lanzerac Pinotage bekend gesteld.

Toen de 1991 Pinotage van Kanonkop de Robert Mondavi Trofee in de wacht sleepte voor de beste rode wijn tijdens de International Wine & Spirits Competition in London en wijnmaker Beyers Truter als beste Winemaker of the Year werd aangewezen, schreef Pinotage voor de tweede keer geschiedenis. Beoordelaars en juryleden gebruikten toen allerlei bijvoeglijke naamwoorden en zinnen, zoals “ongelooflijk potentieel”; “de toekomst van Zuid-Afrika”; “neem deze druivensoort ernstig op”. . . Sedertdien wordt Pinotage als een afzonderlijke categorie beoordeelt, soms ook als een van de traditionele Europese cultivars, dankzij de beide ouders, Cinsault en Pinot Noir.

Pinotage vandaag

Na vele successen, maar ook mislukkingen, is Pinotage vandaag een van de meest omstreden druivensoorten. In Afrikaans omschreven als “geroeste spyker”; nagelpolitoer”; “aaklig warm” en “dikvoet” heeft bij velen deze druivensoort onder verdenking geplaatst.

Het is om die redenen dat de Pinotage Association het besluit nam vooruit te kijken. Een groot aantal aandeelhouders, wijnmakers, mediavertegenwoordigers, producenten en belanghebbenden binnen het wijnbedrijf hebben recent gesprekken gevoerd over de stand van zaken voor wat de status van Pinotage betreft en welk pad deze druifsoort wil bewandelen. Verschillende gespreksonderwerpen kwamen ter discussie : hoe producenten zich met mekaar verbonden voelen; hoe men de vraag en de gewildheid naar deze cultivar wil laten toenemen; wat producenten kunnen doen om de kennis te delen en het imago van deze druifsoort te verbeteren.

Medevoorzitter van de Pinotage Association, De Wet Viljoen, verduidelijkt : “ Wij zijn een dynamische vereniging die de meningen van onze leden hoog op prijs stelt. We willen echter van tweede naar vijfde versnelling en tevens komaf maken met de perceptie dat de Pinotage Association een gesloten club is die door een paar ouderlingen wordt bestuurd . . . Ons wil Pinotage toegankliker maak en op ’n dinamiese en kreatiewe wyse na die verbruiker neem. Pinotage moet inklusief wees en ons wil met al die style spog.”

Uitdagingen


Wil men een toekomstgericht plan opstellen, dan dient er stipt te worden op toegezien welke weg men met deze druifsoort wil opgaan. Volgens De Wet Viljoen is een van de problemen de Zuid-Afrikaanse perceptie. “Er wordt vandaag de dag veel over Pinotage gepraat. Dit wil voorkomen alsof wij ons willen distantiëren van de tijd toen er iets negatiefs over Pinotage werd verteld, dit na een nieuw tijdperk waar Pinotage ‘in’ is om iets opbouwends te vertellen. Pinotage kan op wereldvlak zijn man staan. Het feit dat deze markt Pinotage heeft aanvaard is een bewijs dat wij op het rechte pad zijn. De uitdaging ligt hierin om de lokale markt en producenten achter ons te krijgen en het geloof in Pinotage te bevorderen.


Volgens Beyers Truter, voorzitter van de Pinotage Association, moeten percepties over deze druifsoort worden afgebroken door mensen die de wijn proeven. “Mensen die kritiek uitbrengen op Pinotage hebben dikwijls die wijn nooit geproefd . . . Die bewys lê in die proe van die wyn en die smaak daarvan. Hoe meer ons mense kan blootstel aan die wyne wat ons maak, hoe meer mense sal daartoe ‘bekeer’ wordt.”


Nog een uitdaging is het gebrek aan beheer voor wat bulkuitvoer naar andere landen betreft, alwaar dit als Zuid-Afrikaanse wijn, of in dit geval als Pinotage, gebotteld wordt. Wanneer bulkwijnen de haven verlaten, verliest men ook het beheer over wat er verder met de wijn zal gebeuren. Dit beperkt zich niet tot Pinotage alleen, hetgeen veel schade kan aanrichten indien dit de verwachtingen van de internationale verbruikers van Pinotage niet inwilligen.

Een andere uitdaging die op het voorplan treedt is de impact t.o.v. communicatie met het bedrijf, handel en consumenten. Alsook een kwestie van stijl. En de vraag : in welk plaatje past nu juist de verbuiker?

De Wet Viljoen


Voor De Wet Viljoen gaat het hem hier vooral om cultivarechtheid, om elegante en goede evenwichtige wijnen. Laat gewoon het terroir z’n zegje doen. Pinotage komt in diverse stijlen voor, of deze zich nu profileert in een koffiestijl, in een door hout gedreven of een ietwat meer ernstige stijl. Het belangrijkste focuspunt ligt in de veelzijdigheid van deze druifsoort alsook in het voldoen van de behoeften van de consument.


Volgens Beyers Truter is het heuglijk om zien hoeveel verschillende Pinotage-wijnen uit verschillende streken afkomstig zijn. De wijnmakers produceren vandaag de dag die wijn volgens ‘hun’ terroir. Men krijgt niet diezelfde stijl van Pinotage uit Hermanus als uit deze van het noordelijke deel van Stellenbosch. Daarnaast moeten er ook commerciële stijlen zijn, hetgeen immers aanvaardbaar is voor alle andere druivensoorten wereldwijd.

Pinotage als handelsmerk


Druivensoorten zijn vandaag ook handelsmerken. De Pinotage Association ijvert ervoor deze druifsoort niet alleen te bevorderen maar ook de zekerheid voor een sterkere marktstrategie te bewerkstelligen. Hiervoor zijn mensen nodig om via communicatie deze strategie ten uitvoer te brengen.


Volgens Beyers wordt Pinotage wijd en zijd gecommercialiseerd en juist daar op plaatsen waar dit nodig wordt geacht. Retief De Wet linkt het commercialiseren van Pinotage aan dat van Rooibos, een product waarover iedereen spreekt, populair dus! Pinotage is eigen aan Zuid-Afrika en dit heeft een uniek verkoopargument – het zogenaamde USP of Unique Selling Proposition – vanwege zijn geschiedenis en succes. Mensen houden nu eenmaal van verhalen met een happy end !


Nog volgens De Wet ligt het antwoord in ‘meer is beter’. Men moet niet slechts de klemtoon leggen op de eigenheid van Pinotage, ook op de veelzijdigheid daarvan.

“ Die toekoms lê daarin opgesluit om plaaslike wynliefhebbers en niewyndrinkers ambassadeurs van Pinotage te maak. Om hierdie druifsoort na die volgende vlak te neem, moet ons die idee laat posvat dat dit ons almal s’n is, asook dat ons trots behoor te wees op die kultivar. Pinotage het alles in sy guns: ’n kort, maar boeiende geskiedenis; ’n eg Suid-Afrikaans herkoms; wyne wat verskeie kere internasionaal bekroon is. Dit is nou tyd om die aflosstok oor te gee aan die volgende generasie wynmense.”

Tot slot, Beyers Truter wil graag toezien dat Pinotage wereldwijd als een van de beste rode druivensoorten wordt erkend, juist omdat dit Zuid-Afrika ’s eigenste is.

Dit artikel kwam tot stand dankzij de bereidwillige medewerking van Wineland, het wijnmagazine en spreekbuis van en voor de Zuid-Afrikaanse wijnbouwers en wijnmakers, alsook VinPro, dienstverlenende organisatie voor wijnproducenten en kelderleden die allen streven naar commerciële duurzaamheid.

Reacties

Wees de eerste om te reageren...

Laat een reactie achter
* Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.
* Verplichte velden