Merlot

Merlot: de rode chardonnay?
Merlot is onder de blauwe druivenrassen wat chardonnay is onder de witte: bijna overal ter wereld aangeplant, succesvol in betaalbare wijnen en basis voor de beste wijnen ter wereld. Net als chardonnay is merlot inmiddels zo goed als een merk op zich.

Zoals cabernet sauvignon aan de linkeroever van de Gironde domineert, zo domineert merlot aan de overkant, op de rechteroever in Bordeaux. Daar liggen Saint Émilion en Pomerol en daar worden met merlot de duurste wijnen ter wereld gemaakt. De bekendste daarvan zijn Pétrus en Château Le Pin.

Merlot rijpt vroeg en levert hier zwoele, bijna zoete wijnen op die niet zo tanninerijk zijn als Médocs en daardoor veel ronder lijken. Indien goed gemaakt, voelen ze zijdezacht aan met een bedwelmend aroma van pruimen en rood fruit. Daarnaast heeft een goede merlot iets vlezigs zoals in fazant en ander wild.
Merlot rijpt veel vroeger dan cabernet. Rode bessen, kersen en pruimen zijn de meest genoemde fruitsoorten. En groene (paprika-)aroma’s, hoe normaal ook in cabernet franc, zul je in merlot niet zo snel aantreffen. Net zoals cabernet sauvignon is de druif goed bestand tegen hout; meestal worden merlots wel minder lang met eiken in aanraking gebracht omdat ze simpelweg minder structuur hebben.
Merlot is het meest aangeplante druivenras in Bordeaux. Dat is voornamelijk het gevolg van zijn vroeg rijpende eigenschappen. Zelfs in minder goede jaren rijpt merlot en kan er goede wijn van gemaakt worden. Ook geeft de druif meer opbrengsten dan cabernet sauvignon of franc. Steeds meer producenten gebruiken merlot ook om wijn te maken die past bij de voorkeur van de consument: makkelijker drinkbaar, meer fruit.
Buiten Bordeaux is merlot op alle werelddelen aangeplant. In Californië worden alle mogelijk voorstelbare stijlen en kwaliteiten van merlot gemaakt, van simpele doordrinkers tot jamachtige krachtpatsers. Twee staten noordelijker heeft Washington State inmiddels een reputatie opgebouwd met merlots. Helaas zijn deze wijnen slecht verkrijgbaar in Nederland, want het zijn absolute toppers. Onder mijn favorieten bevinden zich Leonetti Cellars, Andrew Will, Woodward Canyon en Château Saint-Michelle.

Voor de beste prijs-kwaliteitverhouding in merlot gaan we echter naar Chili. Zelfs de betaalbare merlots zijn daar zijdezacht en fruitintens. Goede voorbeelden zijn er legio: Concha y Toro, Cousiño-Macul, Casa Lapostolle, Viña Montes, Viña Montgras, Santa Rita, Casa Silva, Viña Errázuriz, en Viña Carmen. Deze wijnen hebben niet alleen veel fruit, maar ook een aantrekkelijke, muntachtige kruidigheid. Heerlijk. Ook in de rest van de wereld is merlot aangeplant: in Australië, Nieuw-Zeeland, Zuid-Afrika en Italië (zoals Castello di Ama in Toscane).

Zet een Saint Émilion eens naast een merlot uit Chili. Let daarbij vooral op het fruitgehalte in beide wijnen, en op het enorme verschil in tannine. De kans is groot dat de Chileen ronder en voller zal zijn, terwijl de Bordeaux tanninerijker en dus meer drogend zal overkomen. Het is ook een hele belevenis om eens de topwijn van een Chileens huis als Viña Carmen, Viña Errázuriz of Concha y Toro te proeven. Het mooiste fruit, prachtige balans, grote complexiteit (met vanille en toast van nieuw Frans eiken) en enorme lengte. Een echte traktatie en niet eens zo heel duur.